Uitnodiging Symposium Het Dordtse Israël

Van de Vereniging Vrienden van de Witt en het Centrum voor Nederlandse Religiegeschiedenis van de Vrije Universiteit van Amsterdam ontvingen wij de volgende uitnodiging:

Uitnodiging

Het Dordtse Israël – De overheid in Holland en de publieke kerk in de zeventiende eeuw

Hierbij nodigen we u van harte uit voor het symposium Het Dordtse Israël op zaterdagmiddag 24 september a.s. in Dordrecht, dat door de Vereniging Vrienden van de Witt in samenwerking met het Centrum voor Nederlandse Religiegeschiedenis van de Vrije Universiteit van Amsterdam wordt georganiseerd. Het thema van dit symposium is de verhouding tussen de overheid en de publieke kerk in het gewest Holland gedurende de zeventiende eeuw.

Het opkomst van de Gereformeerde Kerk is sterk verbonden aan het ontstaan van de Republiek. De calvinisten speelden een cruciale rol bij het ondersteunen van de Opstand waardoor de Gereformeerde Kerk de positie van de enige toegestane publieke Kerk verwierf. De opkomst van het gereformeerde geloof en de toegenomen welvaart leidden bij predikanten tot het “tweede-Israël” denkbeeld waarbinnen de speciale band tussen God en de Republiek werd benadrukt.

Synode van DordrechtOndanks deze verbondenheid stond de verhouding tussen de overheid en de Gereformeerde Kerk in de zeventiende eeuw ook onder spanning. Tijdens het Bestand leidde een theologisch conflict binnen de Gereformeerde Kerk bijna tot een burgeroorlog binnen de Republiek. Het conflict eindigde met de overwinning van prins Maurits en de contraremonstranten tijdens de Synode van Dordrecht. Ook tijdens het Eerste Stadhouderloos Tijdperk kwam de overheid in botsing met de Gereformeerde Kerk. Predikanten speelden een duidelijke rol bij de lastercampagne in 1672 die uiteindelijk leidde tot de gewelddadige dood van de gebroeders de Witt.

De diversiteit binnen de Gereformeerde Kerk zorgde echter ook voor verdeeldheid ten aanzien van haar houding ten opzichte van de overheid.

De sprekers op dit symposium gaan in op de relatie tussen de overheid en de publieke kerk in het gewest Holland tijdens de zeventiende eeuw. Via verschillende invalshoeken wordt deze relatie beoordeeld en worden traditionele opvattingen over dit onderwerp opnieuw kritisch  tegen het licht gehouden.


Programma

13.00 – 13.30 uur Ontvangst in de Lutherse Kerk (Vriesestraat 22, 3311 KD Dordrecht) met koffie/thee
13.30 – 13.40 uur Welkomstwoord door Christian Melsen (voorzitter Vereniging Vrienden van de Witt
13.40 – 14.20 uur De synode van Dordrecht (1618-19) als politiek manoeuvre door prof. dr. Fred van Lieburg
14.20 – 14.50 uur De Gereformeerde Kerk en de Staten van […]

Lezing over Eeuwenoude Reuzenkaart van Dordrecht

Lezing door Wim van Wijk en Peter Ebben

In het regionaal archief wordt een reusachtige, bijna 500 jaar oude kaart van Dordrecht en wijde omgeving bewaard. Van het bestaan wist tot een paar jaar geleden bijna niemand meer af. Broos en vergeeld kwam hij – in 2013 – tevoorschijn, waarna hij is gefotografeerd en direct weer opgeborgen. Van een restauratie zal het niet snel komen.

Digitaal is de kaart echter wél ‘gerestaureerd’ (door Peter Ebben, lithograaf en grafisch vormgever), wat het mogelijk maakt hem ook te bestuderen. Het resultaat is op 4 oktober te zien en te beluisteren. Peter Ebben en Wim van Wijk (journalist en kaartenliefhebber) zullen de kaart op ware grootte op de muur projecteren, vertellen hoe de restauratie in zijn werk ging en wat er op de kaart te zien is. Daarnaast gaan zij vertellen welke plannen zij hebben nu de originele kaart voorlopig niet meer uit het depot zal komen.

Kaarten uit de eerste helft van de zestiende eeuw zijn al bijzonder, maar een kaart van 190 bij 375 cm is zonder meer uníek te noemen. De maker is waarschijnlijk Cornelis Schilder, die in 1537 ook de – zwaar gehavende – kaart heeft gemaakt waarvan een fragment is afgebeeld in de in 2012 verschenen Historische Atlas van de Biesbosch.

De reuzenkaart staat vol met namen van bekende en onbekende plaatsen, ambachten, zalmsteken en kastelen. Van sommige plaatsen is het slecht leesbare schrift – met hulp van historisch onderzoekers – ontcijferd; op andere plaatsnamen wordt nog gestudeerd. Maar intussen valt er al genoeg te vertellen over deze uitzonderlijke kaart.

Datum: Dinsdag 4 oktober 2016
Locatie: Trinitatiskapel
Adres: Vriesestraat 22, Dordrecht
Ontvangst: 19.30 uur
Aanvang: 20.00 uur

Voor leden en belangstellenden.

Uitsnede eeuwenoude reuzenkaart van Dordrecht Uitsnede eeuwenoude reuzenkaart van Dordrecht

De Oud-Dordtse Stamtafel

Over geschiedenis, kunst en cultuur kun je lezen, je kunt tentoonstellingen bezoeken of oude steden afstruinen. Maar je kunt er óók over praten; liefst met gelijkgestemden. Iedere eerste donderdagavond van de maand treffen leden van de Vereniging Oud-Dordrecht elkaar vanaf half negen in, waar kan het ook anders, Café De Tijd (Voorstraat 170).

Elke maand vragen we een opvallende Dordtenaar, met interesse voor geschiedenis en cultuur, om aan te schuiven. Een stamtafel voor gezelligheid, gesprek, discussie, en een drankje. Jij komt toch ook?

Donderdag 6 oktober schuift aan:  we houden het nog even spannend!


Eerder schoven o.a. aan:

Prof. dr. Fred van Lieburg
Luigi Barone

Plaats: Café de Tijd, Voorstraat 170
Tijd: Vanaf 20:30 uur
Elke 1ste donderdag van de maand!
Gratis toegang; drank is voor eigen rekening.

 

Lezing: 111 plekken in Dordrecht die je gezien moet hebben

Lezing door Frits Baarda

Op deze avond zal de Dordtse journalist en schrijver Frits Baarda ons meenemen naar een aantal bijzondere en onvermoede plekken in Dordrecht, zoals beschreven in zijn boek “111 plekken in Dordrecht die je gezien moet hebben” (Uitgeverij Toth, 2016).

RTV Rijnmond schreeft op donderag 16 juni 2016:

Dat Dordrecht in trek is, bleek al uit de Atlas voor Gemeenten. Maar de stad heeft nu ook een heuse ‘reisgids’. De Dordtse journalist en schrijver Frits Baarda schreef over ‘zijn’ stad het boekje ‘111 plekken in Dordrecht die je gezien moet hebben’.

Het gaat om 111 mooie of bijzondere locaties in Dordrecht. Van onontdekte plekjes tot bijzondere restaurants of winkeltjes.

“Ik heb geprobeerd om steeds een originele invalshoek te bedenken”, vertelt Baarda. “Natuurlijk staat een populaire plek als Villa Augustus erin. Maar ook dingen die veel minder bekend zijn, zoals de oude gevangeniscellen in het stadhuis of de Barbiespeciaalzaak in Oud Krispijn.”

De gids maakt deel uit van een stedenreeks van uitgeverij Thoth. Auteurs treden buiten de gebaande paden om op een originele manier ‘hun’ stad in kaart brengen. De Dordtse versie is sinds half juni 2016 te koop.

Datum: Dinsdag 15 november 2016
Locatie: Trinitatiskapel
Adres: Vriesestraat 22, Dordrecht
Ontvangst: 19.30 uur
Aanvang: 20.00 uur

Voor leden en belangstellenden.

Frits-Baarda

Jaarboek Gevelstenen

Binnen onze vereniging heeft een drietal leden laten weten dat zij samen onderzoek gaan doen naar Dordtse gevelstenen. Het drietal heeft ons laten weten hun onderzoek af te willen ronden met een Jaarboek Gevelstenen.

De leden die onderzoek naar de gevelstenen doen, en voorbereidingen voor het Jaarboek treffen, zijn Kitty Römer-Hurkmans, Tom Hoogerwerf en Harry Wouters.

U kunt contact opnemen met deze ‘werkgroep’ via gevelstenen@oud-dordrecht.nl.

Hier kunt u alvast een aantal gevelstenen in Dordrecht bekijken: www.gevelstenen.net

Collegereeks Art Nouveau & Jugendstil

Vloeiende vernieuwing in Europa

Het zal u niet ontgaan zijn dat de Lustrumcommissie hard werkt aan een programma vol activiteiten voor 2017. Stadswandelingen, lezingen, publicaties, festiviteiten en een grote tentoonstelling i.s.m. het Dordrechts Museum zullen de sfeer uit de beginjaren van de vereniging tot leven wekken: de tijd dat liefde voor vaderlandse geschiedenis, erfgoed en kunst opbloeide.

VA-banner

Als een sierlijke slaolievlek verspreidt de Art Nouveau zich rond 1900 over Europa. In elk land heeft ze een andere naam: Jugendstil, Wiener Stil, Stile Floreale, Modernismo, Modern Style en Nieuwe Kunst. Binnen deze stijl draait alles om vernieuwing én verbetering. Kunstenaars hebben schoon genoeg van al die zouteloze neostijlen. Daarnaast zijn ze van mening dat de industriële revolutie nog niet veel soeps heeft voortgebracht. Als reactie daarop gaan ze de leefomgeving verfraaien en verbeteren. Ze vinden een eigen vormtaal uit: floraal en sierlijk, óf juist sober en geometrisch.

In het kader van ons 125-jarig jubileum hebben wij de Vrije Academie verzocht hun collegereeks ‘Art Nouveau & Jugendstil, vloeiende vernieuwing in Europa‘ in 2017 ook in Dordrecht aan te bieden. Goed nieuws: ons verzoek is gehonoreerd! U kunt zich aanmelden via deze link www.vrijeacademie.nl/syldordt. Als u de kortingscode syldordt gebruikt, ontvangt u – als lid van Oud-Dordrecht – de syllabus gratis. En wanneer u vóór 30 juni 2016 inschrijft, krijgt u ook nog eens €15 vroegboekkorting.

Leuk om te weten: op ons verzoek zullen de colleges worden gegeven in de Remonstrantse Kerk. Deze kerk heeft namelijk een fantastisch Art Nouveau interieur.

Interieur Remonstrantse Kerk Dordrecht Interieur Remonstrantse Kerk Dordrecht. © Olga Harmsen

 

 

Herplaatsbare historische bouwmaterialen!

website_herplaatsbare_bouwmaterialen_gemeente_dordrecht

De gemeente Dordrecht heeft een collectie historische bouwmaterialen.

Deze bestaat uit onderdelen van historische panden en interieurs die bij restauratiewerkzaamheden niet konden worden behouden of teruggeplaatst. Denk aan tegels, deuren, schouwen, oud hang- en sluitwerk, traponderdelen en sierstenen.

De collectie bestaat uit twee delen: een museale collectie (de M-collectie) en een collectie die in aanmerking komt om te worden herplaatst (de H-collectie). De gemeente wil de H-collectie zoveel mogelijk herplaatsten in Dordrecht en objecten een tweede leven geven.

Aan herplaatsing zijn de volgende voorwaarden verbonden:

  • Bouwfragmenten kunnen ‘om niet’ worden verworven en moeten binnen een jaar na verwerving worden herplaatst
  • De bouwfragmenten moeten worden herplaatst in een rijks- of gemeentelijk monument of een beeldbepalend pand op het eiland van Dordrecht
  • De bouwfragmenten moeten in datering en stijl overeen komen met het pand en/of het vertrek waar ze worden herplaatst
  • Alleen eigenaren van rijksmonumenten, gemeentelijk monumenten of beeldbepalende panden op het eiland van Dordrecht kunnen in aanmerking komen voor bouwfragmenten
  • Toewijzing van bouwfragmenten geschiedt op basis van een onderbouwde aanvraag
  • De bouwfragmenten kunnen vóór definitieve verwerving op een vastgesteld moment worden bekeken
  • Een voltooide herplaatsing wordt geïnspecteerd door een medewerker van de Vakteam Erfgoed van de gemeente Dordrecht

U heeft belangstelling voor een object – wat moet u doen?

Als u belangstelling hebt voor een bouwfragment kunt u een email sturen naar bouwhistoricus Christine Weijs (c.weijs@dordrecht.nl) waarin u aangeeft waarom u het fragment wilt verwerven en op welke locatie u het wilt herplaatsen.

NB de belangstellingsregistratie sluit op 13 juni 2016. Reageer dus op tijd.

Bekijk direct de Collectie Bouwhistorie

Volksbadhuis Bankastraat

De Vereniging tot Bevordering der Volksgezondheid pleitte voor de bouw van badhuizen. Deze zouden bijdragen ‘aan de reinheid en daarmee de beschaving van het volk’. Tussen het sportterrein en de noodwoningen in de Vogelbuurt – in het Reeland aan de Bankastraat – verscheen om deze reden in 1928 een Volksbadhuis.

Deze badinrichting vervulde de behoefte van een sanitaire voorziening in de omgeving. Buurtbewoners en schoolkinderen konden zich hier schoon schrobben, en tegen betaling onder één van de douches of in één van de baden. Voor twaalf cent inclusief een stukje zeep kon men onder het regenbad; zo stond de douche indertijd bekend. Om te badderen in een badkuip moest men 25 cent betalen.

Door vernieuwde interesse in het Volksbadhuis (en de functies van het gebouw in de afgelopen decennia) zijn wij op zoek naar meer informatie. Heeft u leuke persoonlijke herinneringen of foto’s van het Volksbadhuis in de periode dat het een badinrichting, buurthuis of wijkcentrum was? En wilt u deze met ons delen? Stuur dan een e-mail naar sce.huizinga@dordrecht.nl.